Anemia aplastyczna

Anemia aplastyczna to choroba, która objawia się produkowaniem przez szpik kostny niewystarczającej ilości czerwonych i białych krwinek, a także płytek krwi. Niedokrwistość aplastyczna może pojawić się u osób w każdym wieku, ale najczęściej jest diagnozowana u dzieci i młodych osób. Anemia aplastyczna występuje u 2-6 osób na milion. U około 20% chorych niedokrwistość rozwija się jako część dziedzicznego syndromu, na przykład niedokrwistości Fanconiego. U pozostałych chorych anemia aplastyczna jest wynikiem infekcji, kontaktu z chemikaliami lub promieniowaniem, a także przyjmowania niektórych leków.

Symptomy i rozpoznanie anemii aplastycznej

Objawy niedokrwistości pojawiają się powoli. Symptomy są powiązane z niskim poziomem krwinek. Niewielka ilość czerwonych krwinek powoduje niedokrwistość objawiającą się bólami głowy, zawrotami głowy, uczuciem zmęczenia i bladością skóry. Niski poziom płytek krwi niezbędnych do procesu krzepnięcia krwi wywołuje nietypowe krwawienia z dziąseł lub nosa, a także zasinienia pod skórą. Natomiast mała ilość białych krwinek (koniecznych do zwalczania infekcji) powoduje nawracające infekcje i długotrwałe choroby. Obecność wyżej wymienionych objawów wskazuje zwykle na anemię aplastyczną, ale aby postawić diagnozę, należy przeprowadzić badania. Lekarze zlecają morfologię krwi oraz rozmaz krwi. Morfologia pozwala określić ilość białych i czerwonych krwinek, a także płytek krwi. Z kolei rozmaz pomaga odróżnić anemię aplastyczną od innych chorób krwi. Oprócz badań krwi wykonuje się również biopsję szpiku kostnego. Próbkę bada się pod mikroskopem – u chorych na anemię aplastyczną badanie wykazuje małą ilość nowych komórek krwi. Badanie szpiku kostnego pomaga również odróżnić niedokrwistość aplastyczną od innych chorób szpiku kostnego, na przykład zaburzeń mielodysplastycznych lub białaczki. Po rozpoznaniu anemii aplastycznej klasyfikuje się ją jako umiarkowaną, poważną lub bardzo poważną niedokrwistość.

Leczenie anemii aplastycznej

W przypadku młodych osób dotkniętych anemią, przeszczep szpiku kostnego lub komórek macierzystych pozwala na zastąpienie nieprawidłowego szpiku kostnego zdrowymi komórkami wytwarzającymi krew. Z przeszczepem wiąże się jednak ryzyko wystąpienia powikłań, dlatego operacja nie jest czasami wykorzystywana w leczeniu osób w średnim wieku lub starszych. Przeszczep szpiku kostnego powoduje całkowite wyzdrowienie aż u 80% chorych. Starsi pacjenci są zwykle leczeni za pomocą leków immunosupresyjnych. Reagowanie na działanie leków jest jednak dość powolnym procesem, dlatego u jednej trzeciej chorych dochodzi do nawrotu choroby. W wielu przypadkach druga seria leków pomaga przezwyciężyć chorobę. Warto uświadomić sobie, że pacjenci z anemią aplastyczną, którzy mają zbyt małą ilość białych krwinek, są znacznie bardziej niż zdrowe osoby narażeni na infekcje. W związku z tym zapobieganie infekcjom i szybkie podejmowanie leczenia, gdy do nich dojdzie jest kluczowe dla pomyślnego leczenia niedokrwistości aplastycznej. Dzięki postępowi medycyny udaje się uratować życie wielu chorych.