Białaczka a anemia

Białaczka to choroba nowotworowa, która charakteryzuje się dużą liczbą nieprawidłowych białych krwinek w ciele człowieka. Białaczka zaczyna rozwijać się w szpiku kostnym i rozprzestrzenia się na inne części ciała. Choroba może wystąpić zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Natomiast anemia to choroba objawiająca się zmniejszeniem liczby czerwonych krwinek, które dostarczają tlen do tkanek ciała. Zbyt mała ilość czerwonych krwinek sprawia, że komórki nie dostają wystarczająco dużo tlenu. Anemia może pojawić się u pacjentów chorych na białaczkę.

Przyczyny anemii u chorych na białaczkę

U zdrowego człowieka produkcja czerwonych krwinek jest regulowana poprzez czynnik wzrostu, który wytwarzają głównie nerki. Gdy organizm ludzki dostrzega potrzebę lepszego dotlenienia komórek, nerki wydzielają erytropoetynę, która pobudza szpik kostny do zwiększenia produkcji czerwonych krwinek. Aby zachować odpowiednie ilości czerwonych krwinek w obiegu, szpik kostny musi codziennie produkować i wydzielać około dwa miliardy komórek na każdy kilogram ciała. Po przedostaniu się do krwiobiegu czerwone krwinki żyją przez około 120 dni.

Anemia u pacjentów z białaczką może być spowodowana dużą ilością komórek rakowych, która w szpiku kostnym przewyższa liczbę zdrowych komórek produkujących czerwone krwinki. W takiej sytuacji szpik nie jest w stanie wytwarzać wystarczającej ilości czerwonych krwinek. Przyczyna anemii może leżeć również w przebytej chemioterapii i radioterapii. Procedury te mogą uszkodzić szpik kostny i zmniejszyć jego zdolność do produkowania nowych zdrowych czerwonych krwinek. W takim przypadku czerwone krwinki, które funkcjonują już w krwiobiegu nie są narażone na uszkodzenia, ale zostaje zakłócona możliwość wymiany krwinek po zakończeniu ich cyklu życia. Morfologia wykazuje wówczas stopniowy spadek liczby czerwonych krwinek. Należy pamiętać, że mała liczba czerwonych krwinek wiąże się z większym ryzykiem poważnego krwawienia lub krwotoku. Znaczny ubytek krwi również może przyczynić się do anemii. Anemia może pojawić się także przy niedostatecznym spożyciu żelaza, które transportuje tlen w czerwonych krwinkach. Błędy w odżywianiu mogą więc wpłynąć na zdolność ciała do dostarczania tlenu do komórek.

Duże dawki chemioterapii i innych leków mogą spowodować uszkodzenie nerek. W rezultacie nerki nie są w stanie wydzielać wystarczająco dużo erytropoetyny, a szpik kostny może nie otrzymać sygnału do zwiększenia produkcji czerwonych krwinek.

Objawy i leczenie anemii

Niski poziom czerwonych krwinek może powodować: uczucie zmęczenia (nawet po przespanej nocy), bladą skórę, trudności ze złapaniem oddechu (także podczas odpoczynku), ból w klatce piersiowej, palpitacje serca, zawroty głowy oraz osłabienie. Leczenie anemii u pacjentów chorych na białaczkę opiera się na leczeniu nowotworu, który zaburza funkcjonowanie szpiku. Ponadto stosowane są transfuzje czerwonych krwinek. Istotną rolę odgrywa zapobieganie krwawieniom oraz podawanie syntetycznej erytropoetyny. Chorzy muszą nauczyć się żyć z anemią. Choroba ta jest głównym czynnikiem powodującym silne zmęczenie u pacjentów z rakiem. Ten rodzaj zmęczenia jest znacznie bardziej uciążliwy niż zwykłe przemęczenie u zdrowego człowieka. Ani przespana noc, ani drzemka nie są w stanie poprawić stanu chorego. Z tego powodu anemia może mieć znaczący wpływ na jakość życia pacjenta. Najlepsze, co można zrobić w takiej sytuacji, to słuchać własnego ciała. Należy odpoczywać, gdy pojawi się taka potrzeba i przesypiać 8 godzin na dobę. W niektóre dni chory może czuć się znacznie lepiej. Wtedy może pojawić się ochota, by nadrobić „stracony” czas. Jest to jednak niezbyt dobry pomysł. Nie należy przeciążać organizmu.